Trichoderma là nấm đối kháng sống. Sau khi được đưa vào đất, nấm cần thời gian để phát triển quanh vùng rễ, cạnh tranh dinh dưỡng và không gian, tiết chất ức chế, ký sinh một số nấm bệnh và kích hoạt cơ chế phòng vệ của cây. Vì vậy, hiệu quả thường cao nhất khi sử dụng phòng bệnh hoặc xử lý ở giai đoạn mới chớm, chứ không phải khi bộ rễ đã bị phá hủy nghiêm trọng.
Các triệu chứng vàng lá, héo rũ và rễ sẫm màu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân:
Do đó, chỉ nhìn lá vàng rồi tưới Trichoderma ngay có thể khiến nhà vườn bỏ qua nguyên nhân chính. Đặc biệt, đất bão hòa nước vừa làm rễ thiếu oxy, vừa tạo điều kiện cho các tác nhân như Phytophthora phát tán và xâm nhiễm mạnh hơn.
Cây vẫn có thể cứu nếu bệnh được phát hiện sớm, đất còn thoát nước, cổ rễ chưa bị thối lan rộng và vẫn còn nhiều đầu rễ trắng hoặc vàng kem khỏe mạnh.
Ngược lại, khả năng phục hồi rất thấp khi phần lớn rễ đã đen nhũn, lớp vỏ rễ dễ tuột, cổ rễ bị thối bao quanh, cây héo liên tục và không còn phát sinh rễ mới. Những cây bị thối cổ rễ nặng thường rất khó phục hồi dù được chăm sóc tốt.
1. Cứu môi trường rễ trước
Khơi rãnh thoát nước, ngưng tưới dư thừa, phá lớp đất bí chặt và giữ vùng cổ rễ thông thoáng. Không tiếp tục tưới thêm nhiều loại thuốc, phân hoặc vi sinh khi đất vẫn đang sũng nước.
2. Tạm ngưng bón NPK đậm đặc
Bộ rễ đang tổn thương rất dễ bị sốc muối. Chỉ bón dinh dưỡng trở lại khi cây bắt đầu xuất hiện rễ non và lá có dấu hiệu hồi phục.
3. Kiểm tra đúng nguyên nhân
Đào kiểm tra rễ và cổ thân. Nếu mạch dẫn bên trong thân chuyển nâu, có dịch khuẩn hoặc bệnh lan nhanh từng cây, cần nghĩ đến bệnh héo mạch hoặc héo vi khuẩn; Trichoderma không phải giải pháp đặc trị cho các trường hợp này. Với cây giá trị cao, nên gửi mẫu đến phòng xét nghiệm hoặc cơ quan chuyên môn để xác định tác nhân.
4. Xử lý nguồn bệnh
Cắt bỏ rễ đã chết nếu điều kiện cho phép, thu gom cây không còn khả năng phục hồi, vệ sinh dụng cụ và không để nước từ khu vực bệnh chảy sang cây khỏe. Nếu xác định được tác nhân gây bệnh, sử dụng sản phẩm bảo vệ thực vật đăng ký cho đúng cây trồng và đúng bệnh theo hướng dẫn trên nhãn.
5. Dùng Trichoderma để tái lập hệ rễ
Sau khi đất đã thoát nước và nguồn bệnh được kiểm soát, có thể tưới Trichoderma chất lượng tốt vào vùng rễ còn sống. Nên chọn sản phẩm ghi rõ chủng nấm, mật số bào tử, hạn sử dụng và dùng đúng liều khuyến cáo.
Không nên mặc định Trichoderma có thể pha chung với mọi loại thuốc nấm, thuốc đồng, vôi hoặc dung dịch sát khuẩn. Khả năng tương thích phụ thuộc từng chủng và từng sản phẩm; một số thuốc có thể pha chung, trong khi số khác cần sử dụng cách nhau theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Trichoderma có thể giúp kìm hãm mầm bệnh và hỗ trợ bộ rễ phục hồi khi cây mới bị nhẹ. Nhưng nếu rễ đã thối nặng, việc chỉ tưới Trichoderma mà không thoát nước, chẩn đoán nguyên nhân và xử lý nguồn bệnh gần như không thể cứu cây.
Nguyên tắc đúng là:
Thoát nước → xác định nguyên nhân → xử lý nguồn bệnh → phục hồi rễ → bổ sung Trichoderma để phòng tái phát.
.png)
