Sau nhiều ngày mưa kéo dài, đất có thể bị bão hòa nước, thiếu oxy khiến rễ tơ giảm hô hấp, suy yếu hoặc thối cục bộ. Cây vì vậy dễ vàng lá, rụng lá và hấp thu dinh dưỡng kém. Tuy nhiên, không phải vườn nào sau mưa cũng bị thối rễ; cần kiểm tra độ ẩm đất, khả năng thoát nước và tình trạng rễ trước khi xử lý.
Việc đầu tiên không phải kích rễ hay bón NPK, mà là thoát nước. Hãy khơi thông rãnh, hạ mực nước trong vườn và hạn chế đi lại khi đất còn nhão. Khi đất bắt đầu se mặt, có thể xới hoặc phá váng thật nhẹ ở vùng dưới tán, không xới sâu làm đứt thêm rễ. Cây bị suy nặng nên tỉa bớt quả, cành hư để giảm áp lực nuôi dưỡng.
Sau khi vùng rễ đã thông thoáng, có thể sử dụng Humic hoặc chế phẩm kích rễ đúng liều để hỗ trợ hình thành rễ mới. Trichoderma nên được dùng như một giải pháp sinh học hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh và hạn chế mầm bệnh, chứ không phải thuốc đặc trị có thể tiêu diệt hoàn toàn Phytophthora. Nếu rễ, cổ rễ hoặc thân đã thối nặng, cần xử lý tổng hợp theo hướng dẫn chuyên môn và sử dụng sản phẩm được phép lưu hành.
Chỉ bón lại NPK khi đất không còn sũng nước, cây ngừng héo và kiểm tra thấy rễ mới màu trắng kem, chắc, không có mùi thối hay phần vỏ rễ nhũn đen. Thời gian phục hồi có thể từ 7–15 ngày hoặc lâu hơn tùy mức độ tổn thương. Khi bón lại, nên dùng NPK cân đối với liều nhẹ, chia thành nhiều lần, không rải tập trung sát gốc và không cố bón thật nhiều để “bù” lượng phân bị mưa rửa trôi.
Nguyên tắc cần nhớ: thoát nước trước – phục hồi rễ – kiểm soát bệnh – rồi mới bón phân. Rễ chưa khỏe, bón nhiều phân cũng không giúp cây phục hồi nhanh hơn.
