(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi áp dụng, cần hỏi thêm ý kiến từ chuyên gia hoặc người có kinh nghiệm thực tế.)
Sau nhiều ngày mưa, cây thường xuất hiện đọt chậm phát triển, lá chân vàng, rụng hoa hoặc trái non. Nhưng nguyên nhân không đơn giản là “cây thiếu phân”.
Khi đất hoặc giá thể bị bão hòa nước quá lâu, lượng oxy trong vùng rễ giảm mạnh. Rễ thiếu oxy sẽ hô hấp kém, giảm hấp thu dinh dưỡng và dễ tổn thương, đặc biệt khi tình trạng úng kéo dài.
Đồng thời, nhiều ngày thiếu ánh sáng làm quang hợp suy giảm, khiến nguồn carbohydrate cung cấp cho cây và bộ rễ cũng giảm.
Cây vì thế bước vào trạng thái stress kép: rễ thiếu oxy + lá thiếu năng lượng. Ethylene và nhiều hormone/tín hiệu stress khác cùng tham gia điều chỉnh phản ứng của cây, có thể dẫn đến vàng lá, hạn chế sinh trưởng và rụng cơ quan sinh sản ở một số cây trồng.
Đây là sai lầm khá phổ biến.
Nếu vùng rễ vẫn đang úng, rễ bị tổn thương hoặc lông hút hoạt động kém, việc tăng lượng phân bón không đồng nghĩa với tăng hấp thu.
Ngược lại, bón phân quá đậm khi rễ đang suy yếu có thể làm EC dung dịch đất tăng, tạo thêm áp lực thẩm thấu và khiến rễ chịu stress nặng hơn.
Vì vậy, sau mưa lớn nên ưu tiên:
Thoát nước → kiểm tra rễ → đánh giá EC/pH → phục hồi rễ → rồi mới tăng dinh dưỡng.
Không nên áp dụng một công thức “cấm bón phân” cho mọi vườn, vì tình trạng đất, rễ và mức độ úng của từng vườn rất khác nhau.
Dịch chiết rong biển nên được xem là một chất hỗ trợ sinh học (biostimulant), không phải “thuốc giải úng”.
Khi được sử dụng đúng thời điểm và đúng nồng độ, đặc biệt qua phun lá, các hợp chất hoạt tính trong dịch rong biển có thể hỗ trợ cây điều chỉnh đáp ứng stress, tăng hoạt động chống oxy hóa và hỗ trợ quá trình phục hồi sinh trưởng.
Một số dịch chiết rong biển chứa các hợp chất có hoạt tính liên quan đến điều hòa hormone thực vật; tuy nhiên, thành phần và hiệu quả phụ thuộc rất nhiều vào loài rong, công nghệ chiết xuất, nồng độ và cây trồng. Cơ chế tác động cũng chưa thể quy về riêng cytokinin hay một hormone duy nhất.
Rong biển không “cứu rễ chết”.
Nó phù hợp hơn với vai trò hỗ trợ cây đang bị stress nhưng bộ rễ vẫn còn khả năng phục hồi.
Nếu cây đang bị úng:
Mưa kéo dài không đồng nghĩa cây “đói phân”.
Nhiều trường hợp, vấn đề đầu tiên là thiếu oxy vùng rễ + giảm quang hợp + rối loạn sinh lý do stress.
Rong biển có thể giúp cây tăng khả năng chống chịu và phục hồi, nhưng hiệu quả tốt nhất khi đi cùng với việc xử lý úng, bảo vệ bộ rễ và điều chỉnh dinh dưỡng hợp lý.
Nếu sau mưa vườn có hiện tượng đọt rụt, lá chân vàng, rụng hoa/trái non hoặc rễ chuyển nâu đen, hãy chụp toàn cây + lá + cuống trái + bộ rễ. Chỉ nhìn một triệu chứng rất dễ nhầm giữa stress do úng, thiếu dinh dưỡng và bệnh rễ.
