(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi áp dụng, cần hỏi thêm ý kiến từ chuyên gia hoặc người có kinh nghiệm thực tế.)
MAP (Monoammonium Phosphate - thường có công thức 12-61-0) là nguồn cung cấp lân dễ tiêu kết hợp một lượng đạm amoni, phù hợp trong những giai đoạn cây cần tăng nhu cầu về lân. Lân tham gia vào quá trình chuyển hóa và vận chuyển năng lượng, đồng thời có vai trò quan trọng trong sinh trưởng rễ, ra hoa và hình thành cơ quan sinh sản.
Ở giai đoạn chuẩn bị và phân hóa mầm hoa, cây cần một nền dinh dưỡng cân đối để chuyển từ sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh sản. MAP có thể bổ sung nhanh P trong trường hợp đất hoặc vùng rễ đang thiếu P, từ đó hỗ trợ các quá trình liên quan đến năng lượng và phát triển mầm hoa.
Đặc biệt, MAP tan hoàn toàn trong nước và có tính axit nhẹ nên thường thuận tiện cho tưới phân/fertigation.
Đây là điểm nhà vườn cần đặc biệt lưu ý.
MAP không trực tiếp tạo ra hoa hàng loạt nếu cây chưa đủ điều kiện làm bông. Nếu cây đang suy, lá chưa già, bộ rễ yếu, dư đạm, thiếu kali hoặc gặp mưa kéo dài thì chỉ tăng lân chưa chắc cải thiện được quá trình ra hoa.
Muốn cữ làm bông hiệu quả cần quan tâm đồng thời:
P: hỗ trợ chuyển hóa năng lượng và quá trình phân hóa hoa.
K: giúp điều hòa nước và tham gia nhiều quá trình chuyển hóa, góp phần nâng chất lượng mô và sức chống chịu.
Ca + B: đặc biệt quan trọng đối với mô non, mô sinh sản và sự phát triển của hoa.
Mg và vi lượng: cần được duy trì ở mức phù hợp để hệ thống quang hợp và chuyển hóa hoạt động tốt.
N: không nên quá cao ở thời điểm cần siết sinh trưởng đọt; dư N có thể khiến cây tiếp tục ưu tiên phát triển thân lá thay vì sinh sản.
Đây là một quan niệm cần điều chỉnh.
Nếu đất đã có đủ P, việc liên tục bổ sung phân lân cao không đồng nghĩa cây sẽ ra nhiều hoa hơn. Nhiều nghiên cứu/khuyến cáo khuyến nông cho thấy bón P quá mức có thể làm mất cân đối dinh dưỡng và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu một số vi lượng như Zn và Fe. Vì vậy, lượng P cần dựa trên tình trạng đất, cây và mục tiêu năng suất chứ không nên chạy theo công thức “càng nhiều càng tốt”.
Thay vì nghĩ:
“MAP = kích hoa”
hãy hiểu:
“MAP = một công cụ bổ sung P để hỗ trợ cây trong giai đoạn nhu cầu P phù hợp.”
Muốn hoa bung tương đối đồng đều, cuống khỏe và hoa phát triển tốt, cần xây dựng cả một chương trình:
Bộ rễ khỏe → lá đủ tuổi → kiểm soát đạm → P phù hợp → K cân đối → Ca/B và vi lượng đầy đủ → nước và thời tiết ổn định.
Ngoài ra, MAP không nên pha chung trong dung dịch đậm đặc với phân chứa Ca hoặc Mg, vì có nguy cơ tạo kết tủa; nếu cần sử dụng cả hai nhóm phân nên tách lần hoặc tách bồn theo hệ thống tưới.
MAP rất hữu ích trong chương trình làm bông khi cây thực sự cần bổ sung P, nhưng không phải “chìa khóa duy nhất” để hoa bung đồng loạt.
Một cữ MAP đúng thời điểm + dinh dưỡng cân đối + bộ rễ khỏe + kiểm soát nước và đạm + bổ sung trung vi lượng hợp lý mới là nền tảng để cây hình thành và nuôi mầm hoa tốt.
Đừng hỏi “cữ MAP bao nhiêu kg?” trước. Hãy hỏi “cây đang thiếu gì, giai đoạn nào và bộ rễ có đang hoạt động tốt không ?”
