(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi áp dụng, cần hỏi thêm ý kiến từ chuyên gia hoặc người có kinh nghiệm thực tế.)
El Niño 2026–2027 đã hình thành và được dự báo có thể kéo dài sang năm 2027. Việt Nam có nguy cơ đối mặt với nắng nóng kéo dài, thiếu mưa, hạn hán và thiếu nước, đặc biệt tại Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và ĐBSCL.
Đối với sầu riêng, điều đáng lo không chỉ là cây thiếu nước, mà còn là sự thay đổi tiểu khí hậu trong vườn khiến một số dịch hại dễ gia tăng.
Khi nhiệt độ tăng và độ ẩm không khí giảm:
Tuy nhiên, không phải tất cả sâu bệnh đều tăng khi El Niño. Một số bệnh nấm lại phụ thuộc nhiều vào mưa, ẩm độ và thời gian lá/trái ướt. Vì vậy không nên đồng nhất “El Niño = tất cả sâu bệnh bùng phát”.
Đây là điểm nhiều nhà vườn dễ bỏ qua.
Thiếu nước → cây stress → bộ lá suy → sức chống chịu giảm → dịch hại chích hút dễ gây thiệt hại rõ hơn.
Vì vậy trong mùa El Niño:
Ưu tiên số 1: quản lý nước.
Sầu riêng rất nhạy với điều kiện nước bất lợi, vì vậy “tiết kiệm nước” không có nghĩa là để cây khô kiệt rồi mới tưới.
Đây mới là chiến lược phù hợp.
Mỗi lần thăm vườn nên kiểm tra:
Mặt dưới lá → đọt non → chùm hoa → cuống trái → trái → thân/cành.
Đặc biệt chú ý:
Các nghiên cứu và ghi nhận thực tế trên sầu riêng cho thấy nhóm dịch hại đáng chú ý còn bao gồm rầy nhảy, sâu đục trái, rệp sáp, sâu ăn bông… Vì vậy cần dựa vào đối tượng thực tế trong vườn, không phun một công thức cố định cho mọi vườn.
Đây có thể là một trong những đối tượng cần theo dõi sát nhất khi El Niño làm thời tiết nóng và khô.
Không nên chờ đến khi cả tán cây vàng lá mới xử lý.
Nên:
Theo dõi → phát hiện ổ đầu tiên → đánh giá mật độ → xử lý đúng thời điểm → luân phiên cơ chế tác động khi cần thiết.
Đồng thời hạn chế việc phun thuốc trừ sâu phổ rộng liên tục, vì có thể làm giảm thiên địch và khiến hệ sinh thái vườn mất cân bằng.
Đây cũng là một sai lầm thường gặp.
Khi cây đang thiếu nước hoặc bộ rễ hoạt động kém, việc đẩy phân đạm hoặc phân vô cơ quá mạnh không giúp cây chống El Niño tốt hơn; ngược lại có thể tạo đọt non mềm, làm thay đổi cân bằng sinh trưởng và tăng áp lực dịch hại chích hút.
Chiến lược hợp lý hơn là:
Nước → bộ rễ → đất → bộ lá → dinh dưỡng cân đối → quản lý dịch hại.
Không nên chạy theo kiểu:
“Thấy sâu → phun thuốc → cây yếu → bón phân mạnh → ra đọt → lại phun thuốc.”
Đó là vòng lặp tốn chi phí và dễ làm vườn mất cân bằng.
Có thể cô đọng thành 5 chữ “ĐỦ - KHỎE - SỚM - ĐÚNG - AN TOÀN”:
El Niño không trực tiếp “sinh ra sâu hại”. Nó tạo ra một nền thời tiết nóng hơn, khô hơn và thiếu nước hơn, từ đó làm thay đổi hệ sinh thái vườn và tạo điều kiện thuận lợi cho một số nhóm như nhện đỏ, rệp sáp và côn trùng chích hút phát triển.
Vì vậy, chiến lược tốt nhất cho sầu riêng trong El Niño 2026–2027 không phải là “phun thuốc trước để phòng sâu”, mà là:
Quản lý nước tốt → giữ rễ khỏe → bảo vệ bộ lá → thăm vườn sớm → xác định đúng dịch hại → xử lý đúng ngưỡng và đúng kỹ thuật.
Đây mới là cách giảm chi phí, hạn chế kháng thuốc và giúp vườn sầu riêng đi qua mùa El Niño an toàn hơn.
.png)
